BỘ XÂY DỰNG THÚC ĐẨY ĐỔI MỚI SÁNG TẠO, HIỆN THỰC HOÁ MỤC TIÊU CHUYỂN ĐỔI SỐ VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TẠP CHÍ KHOA HỌC THEO CHUẨN QUỐC TẾ TRONG NĂM HỌC 2026 - 2027

Ngày 02/10/2026, tại Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội (HAU), Bộ Xây dựng đã tổ chức “Hội nghị triển khai kế hoạch năm học 2026 - 2027 và công tác chuyển đổi số tại các cơ sở giáo dục thuộc Bộ Xây dựng”. PGS.TS. Phạm Minh Hà - Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Xây dựng chủ trì và điều hành Hội nghị.

Hội nghị có sự tham dự của đại diện lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ Xây dựng và các cơ quan quản lý liên quan:

Về phía Bộ Xây dựng có đồng chí Vũ Thành Trung - Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ; đồng chí Lâm Văn Hoàng - Chánh Văn phòng Bộ; đồng chí Trần Minh Phương - Vụ trưởng Vụ Kế hoạch Tài chính; đồng chí Lê Văn Dương - Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng; các đồng chí đại diện Văn phòng Bộ Xây dựng, Vụ Tổ chức cán bộ, Vụ Kế hoạch tài chính, Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và vật liệu xây dựng, Cục Đường bộ Việt Nam, Cục Hàng hải và đường thủy Việt Nam và Trung tâm Công nghệ thông tin.

Về phía các cơ sở giáo dục và viện nghiên cứu thuộc Bộ Xây dựng có PGS.TS. Vũ Ngọc Anh - Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội (đơn vị đăng cai tổ chức Hội nghị); các đồng chí lãnh đạo, đại diện Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng; các viện nghiên cứu; các trường đại học, học viện, trường cao đẳng trực thuộc Bộ Xây dựng.

Kết quả nổi bật năm học 2025 - 2026: Đào tạo chuyển dịch theo nhu cầu của Ngành

Theo báo cáo từ Vụ Tổ chức cán bộ tại Hội nghị cho thấy, trong năm học vừa qua, toàn hệ thống giáo dục thuộc Bộ đã bám sát tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục - đào tạo và Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Tính đến ngày 30/8/2026, hệ thống đã đạt được những con số ấn tượng:

• Quy mô và chỉ tiêu: Khối đại học tuyển mới được 34.818 người, tốt nghiệp 14.372 người, duy trì tổng quy mô 146.485 người. Khối cao đẳng tuyển được 26.265 người/lượt, tốt nghiệp 21.394 người, tổng quy mô đạt 41.954 người/lượt;

• Chất lượng đội ngũ giảng dạy: Toàn hệ thống sở hữu 6.609 nhân sự, trong đó có 3.205 giảng viên. Đội ngũ trình độ cao tập trung mạnh ở khối đại học với 1.097 Tiến sĩ, 179 Phó Giáo sư và 13 Giáo sư;

• Đổi mới chương trình đào tạo: Chương trình đào tạo tại các trường được mở rộng và cập nhật mạnh mẽ nhằm đáp ứng phạm vi quản lý của ngành Xây dựng sau khi hợp nhất lĩnh vực Xây dựng và Giao thông vận tải. Các nội dung về chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, ngoại ngữ, kỹ năng mềm, BIM, GIS, Trí tuệ nhân tạo (AI) và Logistics đã được tích hợp sâu sắc vào chương trình đào tạo;

• Nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ: Toàn hệ thống thực hiện thành công 05 đề tài cấp Nhà nước, 48 nhiệm vụ cấp Bộ và 464 đề tài cấp cơ sở; công bố 508 bài báo quốc tế và 1.068 bài báo trong nước, khẳng định uy tín học thuật ngày càng nâng cao.

Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội phát huy vai trò tiên phong

Tham luận tại Hội nghị, PGS.TS. Vũ Ngọc Anh - Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội đã chia sẻ sâu sắc về những kết quả thực tiễn mà Nhà trường đã đạt được, đặc biệt là tinh thần chủ động sáng tạo nhằm cụ thể hóa định hướng phát triển nguồn nhân lực của Bộ trong giai đoạn mới.

Là đơn vị có bề dày truyền thống trực thuộc Bộ Xây dựng, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội luôn ý thức được sứ mệnh đi đầu trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Trong năm học vừa qua, Nhà trường đã nỗ lực đẩy mạnh hoạt động khoa học công nghệ trong cả giảng viên và sinh viên, chú trọng công tác đăng ký sở hữu trí tuệ cũng như ghi nhận nhiều sáng kiến cải tiến kỹ thuật, có giá trị thực tiễn cao.

Hiệu trưởng Nhà trường cũng chia sẻ thêm về những bước chuyển mình trong việc mở rộng và cập nhật cơ cấu ngành đào tạo: "Để đáp ứng kịp thời yêu cầu phát triển hạ tầng giao thông và kinh tế số của ngành Xây dựng, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội đã chủ động đi trước một bước khi rà soát chuẩn đầu ra và mở mới các ngành học mang tính chiến lược liên quan đến các lĩnh vực: đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị, kinh tế, nghệ thuật số và công nghệ game. Trong thời gian tới, Nhà trường cam kết sẽ phối hợp chặt chẽ với các chủ đầu tư, các ban quản lý dự án lớn và doanh nghiệp đầu ngành để đẩy mạnh mô hình đào tạo đặt hàng, tăng cường ứng dụng BIM, GIS vào giảng dạy nhằm hiện thực hóa mục tiêu đào tạo gắn liền với thực tiễn, sẵn sàng cung ứng nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao cho các công trình trọng điểm của đất nước."

Minh chứng rõ nét cho nỗ lực chuyển đổi số này phải kể đến Khoa Kiến trúc - một trong những khoa mũi nhọn của Nhà trường. Tính đến nay, 100% các học phần lý thuyết tại Khoa đều đã được ứng dụng công nghệ số ở các mức độ linh hoạt khác nhau. Việc số hóa và ứng dụng công nghệ, phần mềm chuyên ngành được triển khai đồng bộ trong hàng loạt học phần tiêu biểu từ nền tảng đến chuyên sâu như: Nhập môn kiến trúc, Cấu tạo kiến trúc, Lịch sử kiến trúc, Công nghệ kiến trúc, cho đến hệ thống các môn Lý thuyết kiến trúc (nhà ở, công trình công cộng, công trình công nghiệp). Đặc biệt, xu hướng thiết kế chú trọng yếu tố con người và môi trường cũng được Khoa đặc biệt quan tâm, thể hiện qua việc tích hợp công nghệ vào các học phần mang tính thực tiễn cao như Thiết kế tiếp cận và Nghiên cứu thực địa. 

Xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung: Nền tảng cho quản trị số

Một trong những nội dung trọng tâm được thảo luận sôi nổi tại Hội nghị là báo cáo “Xây dựng cơ sở dữ liệu (CSDL) quản lý các trường đại học, cao đẳng của Bộ Xây dựng” do Giám đốc Trung tâm Công nghệ thông tin Lê Thanh Tùng trình bày.

Hệ thống dự kiến sẽ kết nối dữ liệu của toàn bộ 24 đơn vị trực thuộc. Với hệ thống mô hình dữ liệu chuẩn hóa gồm gần 160 chỉ tiêu thông tin (về người học, đội ngũ, cơ sở vật chất, tài chính...), hệ thống này được xác định là nền tảng cốt lõi phục vụ công tác quản lý, điều hành trực tuyến. Theo lộ trình, các đơn vị sẽ được tập huấn và tham quan mô hình vào tháng 10/2026, ban hành hướng dẫn chính thức vào tháng 11/2026 và đưa hệ thống vào thử nghiệm ngay trong quý I/2027.

Thứ trưởng Phạm Minh Hà lưu ý, chuyển đổi số trong khối đào tạo phải bắt đầu từ dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống", có khả năng kiểm chứng và liên thông lâu dài, tránh tình trạng đầu tư phân tán, manh mún. Đặc biệt, đối với khối đại học, các trường cần khẩn trương rà soát việc đáp ứng Chuẩn cơ sở giáo dục đại học theo Thông tư số 83/2026/TT-BGDĐT ngày 30/9/2026, thực hiện đối soát dữ liệu trên hệ thống HEMIS để kịp thời xây dựng kế hoạch, khắc phục các chỉ số chưa đạt.

Định hướng chiến lược năm học 2026 - 2027: Quản trị bằng mục tiêu và kết quả đầu ra

Phát biểu chỉ đạo định hướng tại Hội nghị, Thứ trưởng Phạm Minh Hà yêu cầu các cơ sở giáo dục thuộc Bộ cần cụ thể hóa Nghị quyết 57-NQ/TW và Nghị quyết 71-NQ/TW thành chương trình hành động cụ thể, đồng thời chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang "quản trị bằng mục tiêu, sản phẩm, kết quả đầu ra và thời hạn".

Năm học 2026 - 2027, toàn khối sẽ tập trung thực hiện các nhiệm vụ chiến lược sau:

• Tập trung nguồn nhân lực cho các siêu dự án quốc gia: Chủ động chuẩn bị nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao, đón đầu nhu cầu thực tiễn của Ngành về đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị, đường bộ cao tốc, hàng không, hàng hải, đô thị và hạ tầng kỹ thuật;

• Nâng cao năng lực đội ngũ: Tiếp tục rà soát, cập nhật chương trình đào tạo sát thực tế; xây dựng kế hoạch phát triển đội ngũ, ưu tiên giảng viên có trình độ tiến sĩ và chuyên gia trong các lĩnh vực công nghệ mới;

• Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học thực chất: Khuyến khích các trường, viện tăng cường gắn nhiệm vụ nghiên cứu với bài toán thực tiễn mà ngành Xây dựng đang đặt ra. Chú trọng vào hiệu quả ứng dụng, khả năng thương mại hóa sản phẩm khoa học và mức độ đóng góp vào sự phát triển của hệ thống quản lý nhà nước;

• Kiện toàn bộ máy và sắp xếp mạng lưới: Tiếp tục rà soát, tinh gọn tổ chức bộ máy nội bộ theo hướng hiệu năng, hiệu lực. Chủ động chuẩn bị hồ sơ sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền, đảm bảo hoạt động đào tạo liên tục và giữ vững quyền lợi chính đáng của người học, viên chức, người lao động.

• Cùng với đó là giải pháp áp dụng mô hình "Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp", ký thỏa thuận đặt hàng trực tiếp với chủ đầu tư và nhà thầu để tổ chức đào tạo tại chỗ, thực hành trên công nghệ của dự án. Đồng thời, các hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cũng được định hướng tổ chức thành chương trình nghiên cứu theo bài toán của ngành Xây dựng, hình thành các nhóm nghiên cứu liên trường. Việc nghiên cứu sẽ ưu tiên các lĩnh vực công nghệ lõi, vật liệu mới, hạ tầng thông minh và an toàn công trình, chú trọng đề xuất các nhiệm vụ có sản phẩm và địa chỉ ứng dụng cụ thể. Bộ Xây dựng cũng chủ trương thực hiện chuyển đổi số toàn diện và quản trị AI.

Theo đó, các cơ sở giáo dục sẽ xây dựng kiến trúc dữ liệu dùng chung kết nối với cơ sở dữ liệu giáo dục quốc gia để bảo đảm tiêu chí dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, liên thông, thống nhất, dùng chung”. Toàn hệ thống bắt buộc phải ban hành quy tắc sử dụng AI có kiểm soát trong quản trị, dạy học và kiểm tra đánh giá, nhằm xác định rõ trách nhiệm của con người đối với kết quả do AI hỗ trợ, bảo vệ dữ liệu, sở hữu trí tuệ và liêm chính học thuật.

“Hội nghị triển khai kế hoạch năm học 2026 - 2027 và công tác chuyển đổi số tại các cơ sở giáo dục thuộc Bộ Xây dựng” thành công tốt đẹp, mở ra một khí thế mới, quyết tâm mới. Với sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Bộ Xây dựng; tinh thần năng động của đơn vị đăng cai - Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội cùng sự đồng lòng của 24 cơ sở giáo dục và viện nghiên cứu, hệ thống đào tạo trực thuộc ngành Xây dựng chắc chắn sẽ tạo bứt phá mạnh mẽ trong năm học mới. Sự gắn kết chặt chẽ giữa chuyển đổi số, quản trị bằng sản phẩm đầu ra và thực tiễn thị trường sẽ là nền tảng vững chắc để cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng các công trình, dự án trọng điểm quốc gia trong kỷ nguyên vươn mình của đất nước.